jueves, 24 de septiembre de 2026

Entrevista en Zumaia



 https://zumaiaguka.eus/zumaia/1790091237943-jose-andres-alvaro-euskal-idazle-mistiko-bakanetakoa-izan-zen-sorazu



Jose Andres Alvaro: "Euskal idazle mistiko bakanetakoa izan zen Sorazu"

Intza Trula    2026ko irailaren 23ª

 

Jose Andres Alvaro: "Sorazu fue una de las pocas escritoras místicas vascas"

Intza Trula | 23 de septiembre de 2026

 

Sor Angeles Sorazu. Zumaiako idazle mistikoa liburua aurkeztuko du gaur Jose Andres Alvarok. Idazlearen bizitzaz eta hark ondutako obrez hitz egiten du liburuak.

Angeles Sorazu euskal idazle mistikoaren ibilbidea ikertu du Jose Andres Alvarok (Donostia, 1962). Azterketa horretan ezagututakoak liburu batean bildu ditu: Sor Angeles Sorazu. Zumaiako idazle mistikoa. Argitalpenaren aurkezpena egingo du gaur, 19:00etan, Oxford aretoan.

Jose Andres Alvaro presenta hoy el libro Sor Angeles Sorazu. Zumaiako idazle mistikoa. La obra aborda la vida de la escritora y las obras que produjo.

Jose Andres Alvaro (San Sebastián, 1962) ha investigado la vida y la obra de la escritora mística vasca Angeles Sorazu. Ha recopilado sus hallazgos en un libro titulado Sor Angeles Sorazu. Zumaiako idazle mistikoa. Presentará la publicación hoy a las 19:00 horas en la Sala Oxford.

 

Ez dakienarentzat, nor izan zen Angeles Sorazu?

Angeles Sorazu Zumaian jaio zen, XIX. mendearen amaieran. Erlijiosoa zen, eta bizitza osoa Valladolideko [Espainia] komentu batean igaro zuen. Han ezaguna egin zen literatura mistikoaren esparruan, gaiari lotutako hainbat lan idatzi baitzituen.

 

Para quienes no la conozcan, ¿quién fue Ángeles Sorazu?

Ángeles Sorazu nació en Zumaia a finales del siglo XIX. Fue religiosa y pasó toda su vida en un convento de Valladolid [España]. Allí alcanzó renombre en el ámbito de la literatura mística, tras haber escrito varias obras sobre el tema.

 

Zer-nolako garrantzia izan zuen idazle gisa?

Garrantzi handiko pertsona izan zen, euskal idazle mistiko bakanetakoa baita, bakarra ez esateagatik. Izan ere, euskal santuak ez dira mistikoak izan, ekintzazko pertsonak baizik: San Ignazio Loiolakoa militarra zen, eta ordena erlijioso bat sortu zuen, armada moduko bat; San Frantzisko Xabierkoa, berriz, abenturazale jainkotiarra. Ama Sorazu, aldiz, ez zen ia bere komentutik atera, eta han literatura sortu zuen, arimaren eta jainkoaren arteko batasuna adieraziz, Teresa Avilakoaren edo San Joan Gurutzekoaren mailan. Idazle gisa egin zituen lanek garrantzia irabazi dute, nahiz eta, zoritxarrez, haren izena ez den gertuko zirkuluetatik harago joan.

 

¿Qué importancia tuvo como escritora?

Fue una figura de gran relevancia, al ser una de las pocas —si no la única— escritoras místicas vascas. De hecho, los santos vascos por lo general no han sido místicos, sino más bien hombres de acción: San Ignacio de Loyola fue un soldado que fundó una orden religiosa —esencialmente un ejército—, mientras que San Francisco Javier fue un aventurero de inspiración divina. La Madre Sorazu, en cambio, apenas salió de su convento; sin embargo, allí creó una obra literaria que expresa la unión entre el alma y Dios, a la altura de la de Teresa de Ávila o San Juan de la Cruz. Sus escritos han logrado reconocimiento, aunque, lamentablemente, su nombre no ha trascendido más allá de los círculos más cercanos.

 

Zer dela-eta hasi zinen Sorazuren inguruan ikertzen?

Alde batetik, euskal pertsonaiei buruzko hainbat liburu idatzi ditut jada: Gabriel Zelaia, Luis Mariano, Blas Otero, [Cosme Damian] Txurruka, [Joan Sebastian] Elkano... Eta, bestetik, Euskal Herriarekin eta euskararekin harreman estua duen Valladolideko bati buruzko liburu bat idatzi nuen, Antonio Tovarri buruzkoa. Interesatzen zaidan esparru bat da, alegia. Valladoliden Tovarri buruzko nire liburua aurkeztu nuenean, Ama Sorazuren existentzia aipatu zuten, eta Tovar bezala, Euskal Herria eta Valladolid lotzen dituen figura bat da zumaiarrarena. Une hartan piztu zitzaidan gehiago jakiteko nahia.


¿Qué le llevó a investigar a Sorazu?

Por un lado, ya había escrito varios libros sobre figuras vascas: Gabriel Celaya, Luis Mariano, Blas Otero, [Cosme Damián] Churruca, [Juan Sebastián] Elcano... Por otro, había escrito un libro sobre Antonio Tovar, una figura originaria de Valladolid con fuertes vínculos con el País Vasco y la lengua vasca. Es un ámbito que me interesa. Cuando presenté mi libro sobre Tovar en Valladolid, se mencionó la existencia de la Madre Sorazu; al igual que Tovar, ella —natural de Zumaia— es una figura que conecta el País Vasco con Valladolid. Fue entonces cuando sentí el deseo de saber más.

 

Nolakoa izan da ikerkuntza lana?

Haren obrak irakurri ditut, eta hari buruz ikertu duten kongregazioko mojekin ere hitz egin dut. Hala, bi liburu idatzi ditut, bata gaztelaniaz eta bestea euskaraz, dibulgazio izaerarekin. Ez dut zehaztasun teologikoetan sartu nahi izan, nire asmoa izan da pertsonaia hori jendearengana gerturatzea, modu erraz batean, gure garaiko pertsona batek uler dezan nor izan zen Ama Sorazu.

 

¿Cómo fue el proceso de investigación?

Leí sus obras y hablé con monjas de la congregación que habían investigado sobre ella. Como resultado, escribí dos libros —uno en español y otro en euskera— dirigidos al público general. No quería perderme en tecnicismos teológicos; mi objetivo era acercar esta figura al público de manera accesible, para que cualquier persona de hoy en día pudiera entender quién fue la Madre Sorazu.

 

Protagonistaren herrian aurkeztuko duzu liburua. Zer-nolako garrantzia du zuretzat horrek?

Niretzat oso garrantzitsua da liburu hau Zumaian aurkeztea, alde batetik, Ama Sorazu Zumaian jaio zelako, bere izena duen kale bat duelako, jaio zeneko etxea bertan dagoelako...; bestalde, sor Angeles Sorazuri buruz euskaraz idazten den lehen liburua da, eta euskara bere ama hizkuntza zen. Hau da, Ama Sorazuri buruz hitz egiten dugu berak Valladolidera bizitzera joan zen arte erabili zuen hizkuntzan.

 

Presenta el libro en la localidad natal de la protagonista. ¿Qué importancia tiene esto para usted?

Para mí es muy importante presentar este libro en Zumaia; en parte porque la Madre Sorazu nació allí, tiene una calle a su nombre y la casa donde nació sigue en pie... pero también porque este es el primer libro escrito en euskera sobre Sor Ángeles Sorazu, a pesar de que el euskera era su lengua materna. En otras palabras, hablamos de la Madre Sorazu en el mismo idioma que ella utilizó hasta que se trasladó a Valladolid.

 

Uste duzu herritarrek badutela Ama Sorazuren berri?

Uste dut, oro har, ezaguna izango dutela zumaiar gehienek. Izan ere, iritzi diot bertan jaiotako pertsonaia historikoak arreta handiz tratatzen dituen herria dela Zumaia, eta Ama Sorazurekin ezin zitekeen gutxiago izan.

 

¿Cree que los vecinos conocen a la Madre Sorazu?

Creo que, por lo general, la mayoría de la gente de Zumaia sabe quién es. Considero que Zumaia es un pueblo que trata con gran esmero a sus figuras históricas locales, y la Madre Sorazu, sin duda, no es una excepción.

 

Ama Sorazuren zerk harrituko ditu gehien aurkezpenera bertaratzen direnak?

Ez dio ezerk arreta piztuko jada Ama Sorazu ezagutzen duenari. Aldiz, pertsonaiaren inguruan ezer ez dakiena agian harritu egingo da idazle mistiko garrantzitsu izatera nola iritsi zen jakitean.

 

¿Qué aspecto de la Madre Sorazu sorprenderá más a los asistentes a la presentación?

Nada llamará especialmente la atención de quien ya conozca a la Madre Sorazu. Sin embargo, alguien que no sepa nada sobre ella podría sorprenderse al descubrir cómo llegó a convertirse en una escritora mística tan relevante.

 

Nola sortu da aurkezpen hau egiteko aukera?

Zumaiako Udaleko Kultura teknikariarekin harremanetan jarri nintzen aurkezpen bat egitea proposatzeko, eta hark Kultura zinegotziari igorri zion nire nahia. Baiezkoa eman zidaten, eta ideiarekin aurrera egin genuen. Hala, eskerrak eman behar dizkiet udalari, Kultura sailari eta bertan lan egiten duten langileei, jarduera hau aurrera eraman ahal izateko egin duten lanagatik.

 

¿Cómo surgió la oportunidad de realizar esta presentación?

Contacté con el técnico de cultura del Ayuntamiento de Zumaia para proponer la presentación, y ellos trasladaron mi solicitud al concejal de Cultura. Nos dieron el visto bueno y seguimos adelante con la idea. Quiero agradecer al ayuntamiento, al departamento de Cultura y a su personal el trabajo realizado para hacer posible este evento.

 

Zer-nolako egitura izango du aurkezpenak?

Ama Sorazuren bizitza eta obra errepasatuko ditugu. Asmoa dibulgazio lana egitea da, bertaratzen denak hobeto eta modu atseginean ezagutu dezan Ama Sorazu nor izan zen.

 

¿Cuál será la estructura de la presentación?

Repasaremos la vida y la obra de Ama Sorazu. El objetivo es ofrecer una visión divulgativa para que los asistentes puedan conocer quién fue Ama Sorazu de una manera agradable y accesible.

 

Aurkezpenak, gainera, helburu solidarioa izango du.

Ez da aurkezpen komertziala izango, salmentatik lortzen diren irabaziak 22. kromosomaren bikoizketa duen 4 urteko neskato baten tratamendura bideratuko baititugu. Gaixotasun arraro horrek heldutasunean atzerapena eta hipotonia eragiten ditu; hau da, kasu honetan, 2 urteko ume baten pareko bizitza du, eta arazo handiak ditu hizkuntza eta era guztietako ikaskuntza formalak eta informalak bereganatzeko.

 

La presentación tendrá también un fin benéfico.

No será una presentación comercial; la recaudación de las ventas se destinará al tratamiento de una niña de cuatro años con duplicación del cromosoma 22. Esta afección poco común provoca retrasos en el desarrollo e hipotonía; en este caso concreto, la niña presenta un nivel de desarrollo equivalente al de una menor de dos años y se enfrenta a importantes dificultades para adquirir habilidades lingüísticas y participar en cualquier tipo de aprendizaje, tanto formal como informal.




He realizado dos ediciones, una en castellano y la otra en euskera.

Ambas se pueden adquirir en Amazon.